Nasza strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usługi zgodnie Polityką Prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.

Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - strona główna Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - kontakt Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - mapa strony
Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - strona główna Dezynfekcja (odkażanie), Deratyzacja (odszczurzanie), Dezynsekcja - english version

ENCYKLOPEDIA SZKODNIKÓW


MUCHA DOMOWA Musca domestica L.
Ze wszystkich owadów najbardziej nam dokuczają wszędobylskie muchy, wśród których najbardziej znana i pospolita jest mucha domowa. Od dawna towarzyszy człowiekowi i z nim rozprzestrzeniła się szeroko po całym świecie. Występuje wszędzie tam, gdzie żyją ludzie i żywi się tym samym pokarmem, co człowiek. Muchy pojawiają się w naszych pomieszczeniach już w maju, ale w ilościach plagowych występują w lipcu i sierpniu.

Muchy składają jaja na śmieci, odpady kuchenne, kał, obornik, w gnojowicę świń, w odchody drobiu i innych zwierząt domowych. Jeśli w pomieszczeniu temperatura powietrza waha się od 17 do 20oC, wówczas po 8-15 godzinach ze złożonych jaj wylęgają się larwy. Larwy, zwane czerwiem, intensywnie żerują, szybko rosną i stopniowo zamieniają swój pokarm, w którym bytują, w półpłynną masę. Larwy linieją trzykrotnie. Starsze larwy przemieszczają się tuż pod powierzchniową warstwą kału drobiu, gnojowicy lub obornika, a następnie porzucają wilgotne środowisko i przechodzą do suchych miejsc, takich jak piasek, suchy nawóz, szpary w ścianach, worki po paszy, w których przepoczwarczają się. Rozwój poczwarki trwa około 5 dni w temperaturze 20oC. Z poczwarek wychodzą osobniki dorosłe muchy, które już po dobie mogą łączyć się w pary. Samica kopuluje jeden raz w życiu, natomiast samce łączą się wiele razy z różnymi samicami.

Zimują poczwarki i osobniki dorosłe w pomieszczeniach zamkniętych. W okresie zimy nie odżywiają się i nie rozmnażają się. Tylko w ogrzewanych pomieszczeniach inwentarskich (np. w brojlerniach) muchy rozmnażają się przez cały rok, dając szereg pokoleń. Czas rozwoju jednego pokolenia muchy zależy wyraźnie od temperatury i waha się od kilkunastu dni do 2 miesięcy.

Muchy są bardzo płodne. Samica składa w ciągu życia do 600 jaj w 5-6 porcjach po około 100-150 jaj, najchętniej w nawozie kurzym, ale również na każdej substancji organicznej ulegającej fermentacji. W ciągu jednego sezonu może powstać 10-14 pokoleń szkodnika. Jedna para much domowych, gdyby nie były niszczone przez wrogów naturalnych i niekorzystne czynniki środowiska, dałaby w ciągu roku 1019 osobników potomnych, które pokryłyby kulę ziemską warstwą 14 m grubości!

Muchy żyją latem do 40 dni i są ciepłolubne. Chętnie gromadzą się w miejscach ciepłych i oświetlonych. Ruchliwość much zależy od temperatury otoczenia: w temperaturze 7-8oC są nieruchliwe, przy 9oC już chodzą, a przy 12oC i wyższej temperaturze fruwają. Latają wtedy szybko, dając do 200 uderzeń skrzydłami na sekundę. Pokonują w poszukiwaniu pokarmu odległości do 4 km.











Muchy odbierają zapachy pokarmu czułkami. W niewielkich zagłębieniach w czułkach znajdują się drobne włoski czuciowe wyłapujące i rozróżniające zapachy, np. kurzaku, rozkładającego się mięsa lub warzyw, które to zapachy mucha zdecydowanie preferuje. Muchę domową silnie przyciąga też amoniak. Gdy mucha odkryje pokarm, siada na nim po to, by sprawdzić, czy jest dla niej jadalny. Rozpoznaje to drobnymi włoskami smakowymi rozmieszczonymi na stopach odnóży i na tarczy aparatu gębowego. Następnie rozwija spiralnie zwinięty aparat gębowy (ryjek), bada nim raz jeszcze znaleziony okruch pożywienia i zjada. Muchy przyjmują pokarm co godzinę. W ciągu doby mucha oddaje kał i "wyrzuca" ślinę ponad 50 razy, brudząc ściany i szyby w pomieszczeniach mieszkalnych i inwentarskich.

Mucha domowa nie kłuje i nie wysysa krwi, ale daje się we znaki swym natręctwem. Przy masowych pojawach strasznie dokucza ludziom i zwierzętom, gdy wyjada pot, wydzieliny błon śluzowych, krew i inne wycieki z ran ludzi i zwierząt. Muchy lepią się również całymi setkami do oczu i nozdrzy pasących się zwierząt, które je tym bardzo niepokoją.

Larwy muchy domowej odżywiają się wszelkimi substancjami organicznymi, zwykle będącymi w stanie rozkładu. Występują licznie w odpadach, nawozie, wszelkich gnijących produktach, także w glebie. Larwy i dorosłe owady najpierw rozpuszczają pożywienie śliną lub zwróconymi sokami trawiennymi, a następnie pobierają natrawiony płynny pokarm. Do naszej żywności i paszy wprowadzają zarazki chorobotwórcze, gdyż na ich ciele występują miliony mikroorganizmów.

Mucha domowa jest przenosicielem (wektorem) wielu drobnoustrojów chorobotwórczych, gdyż siada nie tylko na produktach spożywczych, lecz również na odchodach i padlinie. Przenosi chorobotwórcze bakterie durów, czerwonki, wąglika, czynniki chorobotwórcze powodujące poliomyelitis, zapalenie spojówek, a także formy inwazyjne pasożytów (np. jaja owsików). Jest ona ponadto żywicielem pośrednim dla larw niektórych tasiemców (Choanotaenia infundibulum, Davainea cesticillus) i nicieni. Jej larwy można znaleźć nawet w ranach zwierząt, gdy przypadkiem trafią tam jaja składane przez samice w różnych miejscach.


Tekst: prof. dr hab. STANISŁAW IGNATOWICZ
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, Katedra Entomologii Stosowanej, Warszawa


powrót do góry